Kto w ogóle może dziedziczyć

W Polsce  prawo spadkowe unormowane jest w  kodeksie cywilnym. Zgodnie z nim spadkobiercą może być osoba fizyczna lub osoba prawna posiadająca zdolność dziedziczenia, powołana do spadku na podstawie testamentu lub ustawy.

Niezbędnym warunkiem do bycia spadkobiercą jest posiadanie przez tę osobę zdolności do dziedziczenia, a więc zdolności do stania się następcą prawnym, czyli nabycia praw i obowiązków tworzących spadek.

Kolejnym warunkiem skutecznego prawnie dziedziczenia jest istnienie spadkobiercy (już i jeszcze) w chwili otwarcia spadku, czyli w chwili śmierci spadkodawcy.

Oznacza to że nie może być spadkobiercą osoba fizyczna, która nie żyje w chwili otwarcia spadku. Warunku tego nie spełnia osoba, która zmarła przed lub jednocześnie ze spadkodawcą. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja dziecka poczętego, a nieurodzonego w chwili śmierci spadkodawcy (nasciturusa). Ma on bowiem warunkową zdolność do dziedziczenia, to znaczy że może być spadkobiercą pod warunkiem że urodzi się żywy. Do ochrony przyszłych praw nasciturusa, może być ustanowiony kurator.

Poza podejmowaniem czynności zabezpieczających może on w szczególności uczestniczyć w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, gdy postępowanie takie wszczęto przed urodzeniem się dziecka.

Podstawa dziedziczenia

Zgodnie z polskim prawem powołanym do spadku można być albo na podstawie testamentu, albo na podstawie ustawy. Dziedziczenie ustawowe oparte jest na więzach rodzinnych i zmierza do pozostawienia majątku spadkowego osobom najbliższym spadkodawcy. Przyjęto założenie, że ustawowy porządek dziedziczenia odzwierciedla dorozumianą wolę spadkodawcy, która w wielu wypadkach pokrywałaby się prawdopodobnie z kolejnością dziedziczenia określoną przez ustawodawcę. Ponadto należy zauważyć iż przyjęty krąg spadkobierców ustawowych zbliżony jest bardzo do zbioru osób uprawnionych i zobowiązanych do alimentacji.